adoptie –verdriet — afstand —mijn verhaal

“Excuses voor gedwongen adopties”

Belangengroep afstandsmoeders trekt naar parlement

HASSELT- Marleen Adriaens uit Leopoldsburg trekt zich het lot aan van de duizenden vrouwen in ons land die hun kind de afgelopen decennia gedwongen afstonden. Vandaag komt de problematiek ter sprake in het parlement. Adriaens wil ondermeer dat de verantwoordelijken die vroeger meewerkten aan de adopties hun excuses aanbieden. Jo Labens van adoptiedienst Gewenst Kind vindt dat een goed idee.

Adriaens richtte in april 2008 de belangengroep Maralina op. Die wil zoveel mogelijk moeders en hun afgestane kinderen herenigen. Ze liet zich inspireren door het boek “Kleine Zondaars - Kerk en Kinderhandel” van Carine Hutsebaut, dat enkele jaren geleden voor veel ophef zorgde. Daarin vertelt de schrijfster het verhaal van Hilde, een jonge vrouw die door een priester werd verkracht en ongewenst zwanger werd. De kerk plaatste haar in het Tamartehuis in Lommel en bracht haar vlak voor de bevalling naar een ziekenhuis in het Franse Malo-les-Bains. Daar verplichtten de nonnen haar om tijdens de ergste weeën een document te tekenen, waardoor ze haar kind voor adoptie afstond. Het kind werd daarna voor veel geld verkocht.” Omdat nog steeds honderden geboortemoeders die in soortgelijke omstandigheden bevielen op zoek zijn naar hun kind, besloot Adriaens zich hun lot aan te trekken. Ze staat op dit moment met tientallen vrouwen in contact die erg schrijnende verhalen hebben over wat ze destijds in Lommel en bij andere adoptiediensten hebben meegemaakt. “Vandaar dat we de overheid om uitleg vragen. We willen weten hoe het komt dat die illegale praktijken tot in de jaren negentig konden voortduren. We willen ook weten of er nog adoptiedossiers bij vroegere verantwoordelijken zitten die kunnen helpen bij de zoektocht. Ook vinden we dat deze moeders excuses verdiend hebben, want ze hadden nooit recht op enige vorm van nazorg”. Om de actie kracht bij te zetten gaat een afstandsmoeder vandaag mee naar het parlement.

Dossiers verbrand

“Tussen de jaren zestig en de jaren negentig zijn er inderdaad duizenden vrouwen naar Frankrijk gevoerd om anoniem te bevallen,” reageert Jo Labens van adoptiedienst Gewenst Kind. “Maar het is niet zo dat die adoptiediensten destijds de wet overtraden. Ongetrouwde vrouwen hadden toen juridisch gezien geen recht op hun eigen kind.” Dat neemt volgens hem niet weg dat er schrijnende dingen zijn gebeurd. “30 jaar geleden wist men niet dat adoptiekinderen en geboortemoeders op zoek gaan naar elkaar. Men verbrak in veel gevallen doelbewust de band tussen moeder en kind door geen dossiers bij te houden. Bij adoptiedienst Thérèse Wante uit Schoten bijvoorbeeld, zijn alle dossiers verbrand.” Ook bij Tamar in Lommel - dat vooral meisjes opving die bezwangerd waren door priesters - zijn er honderden dossiers doelbewust opgestookt. Dat gaf de laatste nog levende non onlangs toe aan Adriaens. De families waarin de kinderen terechtkwamen gaven vaak jarenlang grote giften aan de kloosterordes die de adoptie hadden geregeld en de priesters moesten jarenlang zwijggeld betalen.

Drama’s

Labens vindt het dan ook een goed idee dat de verantwoordelijken die destijds de dossiers deden verdwijnen hun excuses aanbieden. “Die zijn wel op hun plaats, want er is ontzettend veel leed veroorzaakt. Ik begeleid elk jaar 350 vrouwen en kinderen die een aanvraag indienen bij het Zoekregister, dat door de overheid is opgericht om die moeilijke zoektochten te vergemakkelijken. Alle bestaande dossiers zijn al gecentraliseerd, dus de vragen van Maralina daaromtrent zijn overbodig. De helft van de aanvragers kunnen we helpen. Maar in het geval van die anonieme, al dan niet gedwongen bevallingen in Frankrijk kunnen we vaak niet meer doen dan zoekertjes in de krant zetten, of een advertentie op het net. Maar daar boek je nauwelijks resultaat mee.” Vandaar ook dat Labens al jaren pleit voor een regeling rond discreet bevallen in ons land. Dat wil zeggen dat je de gegevens wèl bijhoudt, maar in een apart gecodeerd register van de overheid. “Ik denk immers dat er nog altijd meer moeders van bij ons in Frankrijk hun kind gaan afstaan dan in eigen land. Bij de binnenlandse adopties zie je duidelijk dat er verhoudingsgewijs weinig vrouwen uit de grensstreek in Oost- en West-Vlaanderen komen; die gaan waarschijnlijk de grens over. In de toekomst leidt dat onvermijdelijk weer tot grote drama’s.”

Kirsten BERTRAND

Gisteren. Zon, blauwe lucht en de Cultuurmarkt 2008 te Antwerpen waar ik de monoloog “Hilde’s zoon” op de planken heb gebracht. Een monoloog die je doet nadenken, een monoloog die je niet onbewogen laat. Het relaas van de zoektocht van Hilde naar haar zoon, die haar bij de geboorte werd afgenomen.
Zelf ben ik geen afstandmoeder, maar als ik deze monoloog breng voel ik de woede, het verdriet, de wanhoop, de hulpeloosheid van deze vrouwen. Ik word één met hen. Ik beleef hen. Het onrecht dat deze vrouwen en kinderen werd aangedaan wordt mooi verhaald in deze monoloog.
Maar door Hilde tracht ik iedereen ook duidelijk te maken dat we hier te maken hebben met krachtige vrouwen die moedig en met veel durf hun zoektocht naar hun kind aanvatten en verder zetten! Vrouwen die door jaren van manupilatie en geheimhouding plots opstaan en hun stem laten horen, hun hulpkreten de wereld in sturen.

Achteraf vertelde een vrouw dat deze monoloog bij haar kippenvel had bezorgd van het begin tot het einde. Een andere mevrouw had het hele stuk door geweend om het onrecht dat Hilde werd aangedaan.

Ik ben blij dat deze monoloog vele harten beroert en mensen doet nadenken over de problematiek van de geboortemoeders, zeker nu ik al vele geboortemoeders heb ontmoet, geschreven of gemaild. Ook na mijn optreden heb ik twee lieve en sterke dames heb ontmoet, dames die in Nederland hun stem laten horen, dames die ook geboortemoeders zijn. Voor al deze dames, geboortemoeders, heb ik veel respect. En voor hen en met hen zal ik, samen met onze medewerkers, verder gaan om deze problematiek aan te kaarten en aan te vechten!!! Dames, we gaan er voor!!!

Marleen