adoptie –verdriet — afstand —mijn verhaal

Ik ben eenmaal gecontacteerd geweest door een juriste van de Vlaamse Centrale Autoriteit om een afspraak te maken, ze ging me terug contacteren in januari. We zijn nu maart en nog steeds heb ik niets gehoord!!!! Het laatste zinnetje van de Minister zijn antwoord indachtig, zal ik zelf de mogelijkheden nagaan, want mijn vertrouwen in deze instanties staat op een heel laag pitje.

Marleen

Stuk 2100 (2008-2009) – Nr. 1 - Zitting 2008-2009 - 11 februari 2009 VERZOEKSCHRIFTover adopties in het verleden en het archiveren van adoptiedossiersVERSLAGnamens de Commissie voor Welzijn, Volksgezondheid en Gezinuitgebracht door mevrouw Vera JansStuk 2100 (2008-2009) – Nr. 1 2Samenstelling van de commissie:Voorzitter: de heer Luc Martens.                         Vaste leden:mevrouw Marijke Dillen, de heren Felix Strackx, Erik Tack,            DEZE DAMES ENde dames Greet Van Linter, Gerda Van Steenberge;mevrouw Sonja Claes, de heer Tom Dehaene, mevrouw Vera                    HEREN POLITICIJans, de heer Luc Martens;de dames Margriet Hermans, Anne Marie Hoebeke, Vera Van              HEBBEN DITder Borght;de heer Bart Caron, mevrouw Elke Roex, de heer Bart Van                      VERZOEKSCHRIFTMalderen.Plaatsvervangers:                                                                          “BEHANDELD”de heer Erik Arckens, mevrouw Agnes Bruyninckx, de heerJohan Deckmyn, mevrouw An Michiels, de heer Leo Pieters;                     EN HEBBEN HETde heer Paul Delva, de dames Cindy Franssen, Kathleen               Helsen, Tinne Rombouts;                                                                             NIET EENS DEde dames Hilde Eeckhout, Fientje Moerman, de heer BobVerstraete;                                                                                                      MOEITE GENOMEN OMde dames Else De Wachter, Michèle Hostekint, de heer FlorKoninckx.                                                                                                       EEN DIEPER ONDER-Toegevoegde leden:mevrouw Mieke Vogels;                                                                                 ZOEK TE VRAGENmevrouw Helga Stevens. 3 Stuk 2100 (2008-2009) – Nr. 1DAMES EN HEREN,I. PROCEDUREOp 14 juli 2008 werd bij de voorzitter van het Vlaams Parlement een verzoekschrift ingediend over adopties in het verleden en het archiveren van de adoptiedossiers (verzoekschrift nr. 18 (2007-2008)).Dit verzoekschrift werd op 17 september 2008 ontvankelijk verklaard door de voorzitter van hetVlaams Parlement en voor verdere behandeling verwezen naar de Commissie voor Welzijn, Volksgezondheid en Gezin. Het verzoekschrift werd naar de commissieleden verstuurd.De Commissie voor Welzijn, Volksgezondheid en Gezin besprak het verzoekschrift een eerste maal opdinsdag 4 november 2008 en besliste de heer Steven Vanackere, Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin, om uitleg te vragen over dit verzoekschrift.Op 3 februari 2009 werd het verzoekschrift voor de tweede maal aan de agenda van de Commissie voor Welzijn, Volksgezondheid en Gezin toegevoegd. De commissie had inmiddels op 15 januari 2009 van het kabinet een elektronisch antwoord ontvangen op dit verzoekschrift.II. INHOUD VAN HET VERZOEKSCHRIFTDe verzoeker vraagt dat de archieven van de erkende adoptiediensten in kaart gebracht worden, inclusief de dossiers van niet meer bestaande adoptiediensten die aan die archieven werden overgedragen. In tegenstelling tot wat wordt gesteld werden niet alle dossiers van erkende adoptiediensten die ophielden te bestaan, aan de Vlaamse Centrale Autoriteit overgedragen.De verzoeker begrijpt niet waarom de archivering zo verspreid gebeurt.Voorts wenst de verzoeker meer uitleg over de mogelijkheid destijds van onwettige adopties (anoniemebevallingen) door erkende adoptiediensten. Gevolg is dat adoptiekinderen hun geboortemoeder nauwelijks kunnen terugvinden.III. BESPREKINGMevrouw Vera Jans verklaart zich akkoord met het antwoord van de minister, en stelt voor het antwoord aan de indiener van het verzoekschrift te bezorgen.Mevrouw Vera Van der Borght, waarnemend voorzitter, verklaart zich akkoord met het uitvoerigeantwoord van de minister. Dankzij het decreet van 15 juli 2005 tot regeling van de interlandelijke adoptie van kinderen wordt deze problematiek opgelost.Dossiers van voor dit decreet blijven een heikel punt.De spreekster verwijst naar haar schriftelijke vraagnr. 190 van 25 april 2008 over ‘Interlandelijke adoptie – Maatschappelijk onderzoek’. Uit het antwoordblijkt dat de Vlaamse Centrale Autoriteit geen kopies van oude dossiers meer krijgt sedert de inwerkingtredingvan het decreet van 15 juli 2005.IV. CONCLUSIEDe aanwezige leden zijn het unaniem eens met de conclusie van de minister en met het voorstel vande waarnemend voorzitter om het antwoord van de minister aan de indiener van het verzoekschrift tebezorgen.De verslaggever, De waarnemend voorzitter,Vera JANS Vera VAN DER BORGHT_______________Stuk 2100 (2008-2009) – Nr. 1 45 Stuk 2100 (2008-2009) – Nr. 1BIJLAGE:Antwoord van de heer Steven Vanackere,Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en GezinStuk 2100 (2008-2009) – Nr. 1 6Betreft: verzoekschrift van 14 juli 2008 over adopties in het verleden en hetarchiveren van die adoptiedossiersBij verzoekschrift dd. 14 juli 2008 diende de verzoeker twee verzoeken in.Een eerste verzoek betreft het verzoek om de archieven van de verschillende erkendeadoptiediensten in kaart te brengen met de vermelding welke overige archieven vanniet meer bestaande adoptiediensten zij ook beheren met als doel de zoekacties vande afstandsmoeders en adoptiekinderen te vergemakkelijken.Het tweede verzoek betreft de vraag naar uitleg over hoe het mogelijk is geweest dattoenmalige erkende diensten die voor adopties instonden anonieme bevallingen inFrankrijk konden laten gebeuren met de daarbij behorende onwettelijke adopties totgevolg.Archivering van de adoptiedossiers:De verzoeker geeft aan dat voor het zoeken in de archieven van Kind & Gezin de naamvan de afstandsmoeder én het kind vereist is. Om in de gearchiveerde dossiers tekunnen zoeken is of de naam van het geadopteerde kind vereist, ofwel de naam vande adoptanten.Hoewel het verzoekschrift enkel refereert naar binnenlandse adopties, lijkt hetaangewezen de wettelijke regeling voor archivering bij zowel de binnenlandse zowelals bij interlandelijke adoptie na te gaan.Binnenlandse adoptie:Voor de binnenlandse adopties wordt de regelgeving betreffende de dossiersweergegeven in het besluit van de Vlaamse Regering van 19 april 2002 betreffendeadoptiediensten die bemiddelen voor binnenlandse kinderen.Het besluit van 19 april 2002 geeft in de artikelen 27 tot en met 28 weer dat de dossiersbehandeld en bewaard worden door de adoptiediensten en enkel toegankelijk zijn viade coördinator. Betrokkenen kunnen toegang krijgen tot het dossier rekening houdendmet de bescherming van de privacy.Er mag niet uit het oog verloren worden dat de geadopteerde zelf steeds zijn afkomstkan achterhalen door een uittreksel van zijn/haar geboorteakte op te vragen.Voor binnenlandse adoptie werd nog geen regeling uitgevaardigd betreffende hetinzagerecht van de geadopteerde.Interlandelijke adoptie:Overeenkomstig artikel 30 van het Verdrag inzake de bescherming van kinderen en desamenwerking op het gebied van de interlandelijke adoptie (het verdrag van Den Haag)moeten de bevoegde autoriteiten van de verdragsluitende staat zorg dragen voor debewaring van de in hun bezit zijnde gegevens omtrent de afkomst van het kind, metname de gegevens betreffende de identiteit van zijn ouders, alsmede de gegevens7 Stuk 2100 (2008-2009) – Nr. 1betreffende het medische verleden van het kind en zijn familie. De staat moet tevens -voor zover de wetgeving het toelaat - het kind of zijn vertegenwoordiger onderpassende begeleiding, toegang verschaffen tot deze gegevens.Deze verdragsrechtelijke verplichting is opgenomen in het interne recht in artikel 368-6B.W. dat voorziet dat de bevoegde autoriteiten zorgen voor de bewaring van degegevens waarover zij beschikken in verband met de herkomst van de geadopteerde,in het bijzonder deze betreffende de identiteit van zijn moeder en vader, en ook van degegevens die nodig zijn voor het volgen van zijn gezondheidstoestand, over hetmedisch verleden van de geadopteerde en zijn familie, met het oog op detotstandkoming van de adoptie en teneinde de geadopteerde, indien hij dit wenst, latermogelijk te maken zijn herkomst te achterhalen.De bevoegde autoriteiten moeten aan de geadopteerde of aan zijn vertegenwoordigerde toegang tot de gegevens verstrekken in de mate dat dit door de Belgische wet istoegestaan en er wordt een passende begeleiding verstrekt.Het verzamelen, bewaren en de toegang tot deze gegevens zou worden geregeld bijeen koninklijk besluit vastgesteld na overleg in de Ministerraad. Dit KB is er nog niet.Er mag niet uit het oog verloren worden dat de geadopteerde zelf steeds zijn afkomstkan achterhalen door een uittreksel van zijn/haar geboorteakte op te vragen.Het is tevens van belang te verwijzen naar de wet van 8 december 1992 betreffende debescherming van de privacy van personen. Op basis van deze wet heeft degeadopteerde het recht zijn adoptiedossier te consulteren en zijn herkomst te kennen.Overeenkomstig artikel 25 van het decreet dd. 15 juli 2005 tot regeling van deinterlandelijke adoptie van kinderen is eenieder die in het bezit is van eenadoptiedossier van een derde verplicht een kopie van dat dossier te bezorgen aan deVlaamse adoptieambtenaar binnen vier maanden na de inwerkingtreding van hetdecreet. Hetzelfde decreet voorziet ook een inzageregeling in de artikelen 20 (taakadoptieambtenaar) en 26 waarbij het recht op inzage door de geadopteerdegewaarborgd wordt vanaf de leeftijd van twaalf jaar. De adoptieambtenaar kan dezeinzage op gemotiveerde wijze weigeren.Het is de taak van de adoptiediensten volledige dossiers samen te stellen en er eenkopie van over te maken aan de adoptieambtenaar.Artikel 14 § 5 van het Decreet dd. 15 juli 2005 tot regeling van de interlandelijke adoptievan kinderen voorziet dat de adoptiediensten binnen de 4 maanden na het afsluitenvan een dossier een kopie van dit dossier moeten overmaken aan deadoptieambtenaar.In artikel 28, § 3 en 4 van het Decreet dd. 15 juli 2005 tot regeling van de interlandelijkeadoptie van kinderen is de adoptant in het kader van een zelfstandige adoptie éniedereen die in het bezit is van een adoptiedossier en dit niet overhandigde mogelijkstrafbaar.Stuk 2100 (2008-2009) – Nr. 1 8M.b.t. het verzoekschriftDe verzoeker heeft gegevens opgevraagd bij de Vlaamse Centrale Autoriteitbetreffende de archivering van de binnenlandse adoptiedossiers.De gegevens van de gearchiveerde dossiers van de niet-erkende en gestopteadoptiediensten voor binnenlandse adoptie die zich in het archief van Kind & Gezinbevinden, werden opgespoord en meegedeeld aan de verzoeker.Verder werd tevens meegedeeld hoe de gearchiveerde dossiers over de jarenverspreid zijn in het archief van Kind & Gezin.Bij e-mail dd. 11 augustus 2008 werden aan de verzoeker door de Vlaamse CentraleAutoriteit beide voormelde documenten overgemaakt.Op zijn/haar vraag betreffende de hoeveelheid adoptiedossiers die zich nog inarchieven van de erkende adoptiediensten en de andere diensten bevinden, werd deverzoeker gevraagd zich voor het antwoord hierop te richten tot de erkendeadoptiediensten.Er werd tevens aangegeven dat een medewerkster van de Vlaamse Centrale Autoriteiteen oplijsting zou maken van diensten of personen die in het verleden bemiddeldhebben voor adoptie en niet langer erkend zijn.De Vlaamse Centrale Autoriteit heeft een aanzienlijke lijst van personenaangeschreven. Naar aanleiding van de vraag tot mededeling van de dossiers in hetbezit van deze instanties, kwam er enkel reactie van het UZ Leuven, adoptiedienst DeMutsaard en de Rechtbank van eerste aanleg te Gent.De overige instanties worden opnieuw aangeschreven en de gegevens zullen wordenverzameld door de Vlaamse Centrale Autoriteit.Aangezien de verzoeker aangeeft geen antwoord te hebben ontvangen van debinnenlandse adoptiediensten, behoudens hetgeen het Stedelijk Ziekenhuis Roeselaremeedeelde, schrijft de Vlaamse Centrale Autoriteit al deze diensten opnieuw aan.Er kan tevens meegedeeld worden dat aan alle binnenlandse adoptiediensten op hetgroot adoptieoverleg van 28 november 2008 gewezen werd op het belang van hetverzamelen van alle adoptiedossiers en het verlenen van inzage.In tweede instantie heeft de Vlaamse Centrale Autoriteit een oplijsting gemaakt vanallerlei diensten en organisaties (ondermeer ziekenhuizen en OCMW’s) die in hetverleden mogelijk met adopties in aanraking zijn gekomen en waarvan er in dearchieven derhalve nog adoptiedossiers kunnen te vinden zijn.Aan deze instanties wordt gevraagd of er in het verleden door hen bemiddeld werd bijadopties, of er nog dossiers in hun bezit zijn en of zij de Vlaamse Centrale Autoriteiteventueel de namen en/of gegevens van personen/instellingen kunnen meedelen die inhet verleden bemiddelden bij adopties.De doelstelling van de verzoeker om geboortemoeders op weg te helpen is ergmenselijk en lovenswaardig.9 Stuk 2100 (2008-2009) – Nr. 1Geboortemoeders/ouders kunnen terecht bij de adoptiedienst die bemiddelde en intweede instantie bij het Zoekregister. Deze professionele organisaties trachten dezepersonen en de geadopteerde kinderen verder te helpen. Daarnaast is er ook detrefgroep Kwadrant waarbinnen afstandsouders lotgenoten kunnen ontmoeten. Er dienttevens verwezen te worden naar de recente website www.geadopteerd.be. Het is duszeker zo dat er professionele bereiding voorhanden is voor afstandsouders, ongeachtof het een anonieme bevalling betrof of niet.Anonieme bevallingen:De verzoeker had de Vlaamse Centrale Autoriteit reeds gevraagd bij hoeveelgearchiveerde adoptiedossiers de geboorte in Frankrijk plaatsvonden. Er werd deverzoeker op 11 augustus 2008 reeds bericht van het feit dat het onmogelijk ishieromtrent een cijfer mee te delen. Gelet op het gegeven dat bij de archivering deplaats van de bevalling niet in de gegevensbestanden wordt opgenomen, is hetonmogelijk hierop een antwoord te geven. Gelet op de grote hoeveelheidgearchiveerde dossiers is het tevens onmogelijk ieder dossier afzonderlijk opnieuw tegaan nakijken.De eerste erkenningsronde van adoptiediensten dateert van 1989. De adopties naanonieme bevallingen die werden gerealiseerd door de diensten die toen erkendwerden verliepen steeds met medeweten van de rechtbanken en daarom kan er nietgesproken worden van onwettige adopties. Het kind, anoniem geboren in Frankrijk,kreeg in België een voogd via een procedure voor het vredegerecht en werd nadienlegaal in België geadopteerd.De medewerking van adoptiediensten aan anonieme bevallingen gebeurde in het kadervan de toen heersende tijdsgeest waarbinnen ongewenste zwangerschappen en hetkind daaruit geboren best voor iedereen werden verborgen.Er zijn nog bij verschillende binnenlandse diensten adoptiedossiers die uiteenvallen intwee groepen: dossiers waarin gegevens terug te vinden zijn van de natuurlijke oudersen dossiers waarin niets terug te vinden is. Deze diensten zijn bereid inzage teverlenen aan belanghebbenden.De verzoeker heeft al tal van diensten aangeschreven. De Vlaamse Centrale Autoriteitzal de verzoeker uitnodigen om na te gaan wat de mogelijkheden zijn. Steven VANACKERE

Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin